Scéim Leasa Shóisialaigh d'Ealaíontóirí Féinfhostaithe Sínte Amach don Lucht Cruthaitheach Níos Leithne


Print page

Scéim Leasa Shóisialaigh d'Ealaíontóirí Féinfhostaithe Sínte Amach don Lucht Cruthaitheach Níos Leithne
Fógraíonn Airí go bhfuiltear chun Scéim Leasa Shóisialaigh d'Ealaíontóirí Féinfhostaithe a Shíneadh Amach ó mhí Mheán Fómhair Ar Aghaidh

Dé hAoine, an 5 Iúil, 2019

Tá sé fógartha ag an Aire Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí, Regina Doherty TD, agus an tAire Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, Josepha Madigan TD, inniu go leathnófar amach an Scéim Phíolótach d’Ealaíontóirí ar bhonn buan d’ealaíontóirí féinfhostaithe eile, iadsan a oibríonn sna taibh-ealaíona agus sa scannánaíocht san áireamh. Tionscnamh de chuid Chlár Éire Ildánach, d'fhógair an Taoiseach, Leo Varadkar, triail phíolótach den scéim d’amharc-ealaíontóirí agus do scríbhneoirí i mí an Mheithimh 2017.
Tugtar aitheantas leis an scéim sínte seo ar na himthosca cruthaitheacha ar leith a bhíonn i gceist le healaíontóirí atá ag fáil Liúntas Cuardaitheora Poist agus tugtar cúnamh speisialta dóibh léi sa chéad bhliain dóibh a bheith gan obair, lena ligtear dóibh díriú ar a gcuid obair cruthaitheach.
Ciallaíonn sé sin go mbeidh ealaíontóirí féinfhostaithe atá ag fáil Liúntas Cuardaitheora Poist in ann díriú ar a gcuid obair ealaíne agus ar a gcumhdach a fhorbairt, seachas a bheith rannpháirteach i ngnáthghníomhaíochtaí gníomhachtaithe sa mhargadh saothair ar feadh chéad bhliain go bhfuil siad as obair ó Mheán Fómhair ar aghaidh.
Agus í ag caint inniu, dúirt an tAire Doherty:

“In Éirinn, tá áit ar leith inár gcroí againn do na healaíona agus tá súil agam go mbeimid in ann roinnt spás anála a chruthú do dhaoine cruthaitheacha leis an tionscnamh seo, le go mbeidh siad in ann an rath a bhaint amach. Tá an cinneadh seo atá déanta inniu á dhéanamh tar éis athbhreithniú a bheith déanta ar an Scéim Píolótach d’Ealaíontóirí de chuid Chlár Éire Ildánach, inar moladh go sínfear amach an scéim ionas go gclúdófar ealaíontóirí féinfhostaithe a oibríonn le foirmeacha eile den ealaín ó Mheán Fómhair 2019 ar aghaidh.  Mar sin, ó mhí Mheán Fómhair ar aghaidh, beimid ag cur an tacaíocht sin a theastaíonn ó ealaíontóirí chun rath a bhaint amach acu lena gceird ar fáil do níos mó díobh.
“Rinne mo Roinnsean féin an t-athbhreithniú i gcomhairle leis an Roinn Cultúir Oidhreachta agus Gaeltachta. Ba mhaith liom aitheantas a thabhairt chomh maith don tacaíocht agus don ionchur a bhfuil an Chomhairle Ealaíon tar éis a thabhairt, mar aon le hionadaithe ó Visual Artists Ireland agus ó Ionad Scríbhneoirí na hÉireann. ” 

Nochtadh san athbhreithniú ar an scéim phíolótach gur bhain níos mó ná 100 ealaíontóir agus scríbhneoir tairbhe as an scéim go dtí seo.  Tá sé léirithe in anailís go ndéanann formhór mór na n-ealaíontóirí ar an gclár píolótach (os cionn 87% díobh) a scoir ón scéim Liúntas Cuardaitheora Poist ina dhiaidh sin amhlaidh a dhéanamh laistigh den chéad bhliain.

Tá an t-aiseolas a fuarthas ó na heagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht thar ceann físealaíontóirí agus scríbhneoirí dearfach.  Is léir dóibh go n-aithníonn an Stát an tionchar ríthábhachtach a bhíonn ag ealaíontóirí gairmiúla ar shochaí na hÉireann, ach, anuas air sin, go dtuigeann an Stát na deacrachtaí eacnamaíoch a bhíonn ag go leor ealaíontóirí toisc gur féidir le tréimhsí dífhostaíochta a bheith mar ghnáthghné dá saol agus iad ag iarraidh cur leis an méid oibre a bhíonn acu.
Rinneadh cinneadh, mar gheall ar thorthaí an athbhreithnithe, go mbunófar an scéim mar scéim bhuan as a stuaim féin agus go gcuimseofar léi disciplíní ealaíne gairmiúla eile.  Beidh an maolú ón ngníomhachtú i rith an chéad 12 mhí de chuidiú leis na healaíontóirí chun scoir ón Liúntas Cuardaitheora Poist tar éis dóibh an deis a bheith acu borradh a chur faoin ngnólacht féinfhostaíochta sa réimse ealaíne ina saothraíonn siad.
Agus í ag caint inniu, dúirt an tAire Madigan:

“Aithníonn an Rialtas seo an ról ríthábhachtach atá ag na healaíona agus an cultúr sa náisiún seo againne. Agus sin é an fáth go bhfuil dul chun cinn suntasach déanta againn cheana féin maidir leis an ngealltanas atá tugtha againn go poiblí chun an maoiniú don chultúr, don oidhreacht agus don Ghaeltacht a dhúbailt faoi 2025. I mBuiséad 2019, tháinig méadú de €22.6m ar an maoiniú do na healaíona agus don chultúr, suas go dtí beagnach €190m, gurb ionann agus méadú de 14% ar ráta 2018.
“Tá ealaíontóirí, taibheoirí agus dearthóirí stáitse mar chuid lárnach de seo. Tá sé tuillte acu go bhfaighidís an tacaíocht iomlán atá le tabhairt againn, go háirithe i bhfianaise na ndúshlán suntasach ioncaim a bhíonn rompu. Sin an fáth go bhfuilimid ag leathnú amach na scéime seo, tionscnamh píolótach de chuid an chláir uile-Rialtais Éire Ildánach, chun ealaíontóirí féinfhostaithe eile a chuimsiú.
Oibreoidh an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta i gcomhar leis an gComhairle Ealaíon agus leis na comhlachtaí ionadaíocha thar ceann ealaíontóirí ó réimsí ealaíne éagsúla chun próiseas bailíochtaithe neamhspleách agus neamhchlaonta a fhorbairt lena ndeimhneofar go bhfuil na cáilíochtaí gairmiúla ag na healaíontóirí.”

Is léir go bhforbróidh an Roinn Cultúir Oidhreachta agus Gaeltachta próiseas bailíochtaithe neamhspleách agus neamhchlaonta um dheimhniú gairmiúil, ag an gComhairle Ealaíon agus ag na comhlachtaí ionadaíocha éagsúla mar chuid den phróiseas mar is amhlaidh atá déanta i gcás amharc-ealaíontóirí agus scríbhneoirí. 
Oibreoidh an dá Roinn i gcomhar a chéile chun moltaí an Athbhreithnithe a chur i bhfeidhm sna míonna atá amach romhainn d'fhonn an síneadh leis an scéim a chur i gcrích ó Mheán Fómhair 2019 amach.
Dúirt Angela Dorgan, Príomhoifigeach Feidhmiúcháin ar First Music Contact inniu:

“Tugann an Feachtas Náisiúnta do na hEalaíona fáilte roimh an nuacht ó na hAirí Madigan agus Doherty maidir le leathnú amach na scéime seo chun ealaíontóirí eile a chur san áireamh leis, rud a bheidh mar fhaoiseamh mór do go leor daoine. Beidh an-tairbhe ag an té a bhfuil leabhar á scríobh aige / aici, ag cleachtadh le haghaidh píosa amharclainne nó ag cumadh albam, an t-am  a bheith aige nó aici chun obair a phleanáil agus a fhorbairt, gan a bheith rannpháirteach i ngníomhaíochtaí neamh-ghaolmhara."

Dúirt Dearbhla Walsh, stiúrthóir scannáin a bhfuil cáil idirnáisiúnta uirthi agus atá ina Comhalta Boird de chuid Stiúrthóirí Scáileáin Stiúrthóirí na hÉireann:

“Rud tábhachtach atá i gceist leis an athrú seo (atá déanta ag an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta agus ag an Roinn Coimirce Sóisialaí) chun tacú le stiúrthóirí ag tréimhsí criticiúla ina ngairm agus aitheantas tugtha ar cé chomh neamhrialta is a bhíonn ioncam stiúrthóirí, go háirithe sna luathbhlianta dá ngairm, chomh maith leis an méid a chuireann siad le cultúr. Beidh sé ina acmhainn luachmhar do stiúrthóirí i gCumann na Stiúrthóirí Scáileáin a bheith in ann teacht ar thacaíocht ioncaim, rud a mbeidh siad in ann tairbhe a bhaint as ionas go mbeidh siad in ann leanúint ar aghaidh ag obair san earnáil scannánaíochta agus teilifíse. ”

CRÍOCH
Sonraí Teagmhála na Preasoifige
R: press.office@welfare.ie
T: 01 704 3082
Twitter: @welfare_ie

 
 
 
Last modified:05/07/2019